10-10-2020
Sinds 1 september is Jikke Terwisga-Zwaga coördinator van de AMVV Stichting Steunpunt Binnenvaart. Een functie die vanaf het begin van de oprichting in 2005 door Lilian van Hiele is gedragen. Voor Jikke is het een natuurlijke overstap van een werkzaam leven als medeschipper samen met haar man, gecombineerd met verschillende bestuursfuncties, naar een rol als ondersteuner voor varenden in de binnenvaart.
TRUUS DEN HARTOG
Geboren als schipperskind en met een grootvader en vader die schippers waren op skûtsjes is Jikke Terwisga – Zwaga grootgebracht met varen. Haar moeder is aan de wal gekomen met haar broer en zus toen zij vijf jaar was en heeft zij in Grouw, Friesland, haar jeugd doorgebracht. Op haar dertiende is haar moeder weer gaan varen en is Jikke naar het internaat ‘t Roefke gegaan in Leeuwarden om het vwo te doorlopen. Daarna was het zoeken naar een richting die haar het meeste aansprak.
Toen zij haar toekomstige echtgenoot ontmoette die schipper op de binnenvaart als ambitie had, was voor haar de keus niet moeilijk meer. Het eerste schip dat zij samen kochten in 1988 was een kempenaar, waarna ze daarna overstapten op een verlengde Dortmunder van 80 meter. In 2008 hebben zij om praktische redenen een kleiner schip gekocht van 64 meter. Begin dit jaar heeft het echtpaar de knoop doorgehakt en besloten te stoppen met varen.
Het schip is te koop gezet en toch al snel was er een koper. Zo verandert het varende leven in een leven aan de wal in het mooie Friese landschap in een dorpje in de buurt van Sneek. Nu kijkt het echtpaar niet meer uit op rivieren en meren, maar op groene weiden zover je kunt kijken. De vraag diende zich aan hoe verder haar leven in te vullen. Een eigen coachingsbureau opzetten leek haar wel wat. En toen werd zij gebeld met de vraag of zij coördinator wilde worden bij AMVV Stichting Steunpunt Binnenvaart. (www.steunpuntbinnenvaart.nl).
Dienstbaar zijn en leven vanuit je hart
Met kleine kinderen aan boord is het al gauw dat de schippersvrouw in contact komt met Kleuter aan boord. En daar begon het al. Of zij in het bestuur wilde komen. En zo heeft Jikke Terwisga-Zwaga de schoolloopbaan van de kinderen gecombineerd met diverse functies in de besturen van het onderwijs.
“Wij voeren toen de kinderen klein waren in het gebied Duitsland, België en Nederland. Wij hielden het meest van de vrije vaart. Naast mijn taken als schippersvrouw en moeder heb ik regelmatig bestuursfuncties bekleed en problemen van anderen die op mijn pad kwamen opgepakt. Door te helpen en te praten kom je er weer uit. Dat geeft mij veel voldoening. Bij overlijden bijvoorbeeld bijspringen om zaken te regelen die daarbij komen kijken. Het is dan schakelen, instanties bellen, soms moet er een huis gezocht worden. Instanties worden steeds moeilijker. Het moet meestal digitaal ingevuld worden en dat is niet makkelijk, zeker niet als je net een emotionele periode heb meegemaakt.”
Haar laatste functie was lid van de Raad van Toezicht van Stichting Meander–Prokino de stichting die naast de negen Meander internaten voor schippersjeugd ook verantwoordelijk is voor tientallen locaties voor Prokino Kinderopvang en Prokino Zorg door heel Nederland.
Dat is een functie die zij per juli jl. heeft beëindigd. Sinds 1 september is zij fulltime in dienst van Steunpunt Binnenvaart, een onafhankelijke functie die haar op het lijf geschreven is. Ooit zei Jikke tegen haar echtgenoot over het Steunpunt Binnenvaart: ‘Dat lijkt mij wel wat, dat is een richting en een baan die mij aanspreekt’, maar ze had nooit gedacht dat het werkelijkheid zou worden.
Stichting die er toe doet
In het jaarverslag 2019 van AMVV Steunpunt Binnenvaart staat vermeld dat sinds de oprichting van de stichting in 2005 tot en met vorig jaar 2781 hulpvragen binnengekomen zijn. Op 16 september dit jaar stond de teller al op 2940 hulpvragen. Verreweg de meeste vragen liggen op het sociaal-maatschappelijk en financiële vlak.
Hulp wordt ook gevraagd bij ziekte, overlijden of ongeval. Sociaal-maatschappelijk staat de aanvraag voor parkeervergunning in de haven van Rotterdam het hoogste met in 2019 over het hele jaar 119 aanvragen. De verklaring van het hoge aantal is dat een aanvraag uitsluitend ingediend kan worden met een Rotterdamse postcode. Het Steunpunt Binnenvaart heeft een directe lijn met de parkeerafdeling in Rotterdam en zo zijn velen via deze weg geholpen. Hulpvragen komen over het gehele jaar genomen in pieken en dalen, maar in welk gedeelte van het jaar is niet te voorspellen.
De vragen die binnenkomen zijn soms simpel en met één telefoontje op te lossen, soms complex, waarbij deskundige hulp gewenst is. Bijzonder is het grote aantal mensen betrokken bij het Steunpunt Binnenvaart dat antwoorden kan geven op de meest uiteenlopende vraagstukken die binnenkomen: binnenvaartboekhouders, (casco) verzekeraars, alle binnenvaartbanken, binnenvaartorganisaties, samenwerkingsverbanden, advocaten, adviesbureaus, de Belastingdienst, juristen, een notaris, binnenvaartpredikanten, regionale bureaus voor zelfstandigen, rivier-/waterpolitie, Rijkswaterstaat, mensen uit het onderwijs, van internaten etc.
Eens per jaar organiseert het Steunfonds Binnenvaart een rondetafelbijeenkomst waar de meer dan honderdvijftig deskundigen worden uitgenodigd die ondersteunen bij het oplossen van hulpvragen. Die samenwerking tussen organisaties, bedrijven, overheden, financiële, maatschappelijke- en kerkelijke instanties en dienstverleners is uniek.
Door de coronasituatie gaat de rondetafelbijeenkomst dit jaar niet door, evenals de jaarlijkse informatieavond ‘Stoppen met varen’. De nieuwe coördinator gaat nu voor een persoonlijke kennismaking het land door. Zij hoopt begin volgend jaar de organisatie van een bijeenkomst weer op te kunnen pakken, afhankelijk van de situatie rondom corona.
‘Jij bent op je plek’
Het schip van Jikke en haar man is verkocht begin dit jaar aan Fleetcleaner, een bedrijf dat zeeschepen schoon maakt, de drie kinderen zijn volwassen en hebben hun eigen leven, haar man vaart regelmatig als schipper op de binnenvaart. Eén ding wil Jikke nog wel kwijt uit haar tijd dat zij nog voer: “De laatste tijd zijn steeds meer ligplaatsen en autoafzetmogelijkheden voor de binnenvaart verdwenen, vooral in Duitsland aan de Rijn. Maar ook in Nederland is het soms erg lastig. Dat is echt een probleem. Het wordt lastiger om in het weekend van boord te gaan, om boodschappen te doen of een uitstapje met de kinderen te maken, of het halen of brengen van en naar internaten/leefgroephuizen. Niet voor iedere schipper is de 24-uurs vaart een optie. Schandalig dat je af en toe achter hekken ligt die gesloten zijn. Om dan van het terrein af te komen is soms een avontuur op zich of gewoonweg echt niet mogelijk. En dan nog, er zal maar iets ernstigs gebeuren aan boord, of als er een dokter of ambulance nodig is, en dan?”
Vanaf 1 september is Jikke 24 uur beschikbaar voor andere zaken. “Er zijn al hulpvragen bij mij binnengekomen. Ik ben bereikbaar voor alle vragen, simpel of ingewikkeld. We gaan samen op zoek naar de oplossing. Soms is het een simpele doorverwijzing en soms complexer. Even die ondersteuning, het meekijken, kan enorm helpen. Open staan voor de ander en dienstbaar zijn. Ik leef vanuit mijn hart , dat zit in de aard van het beestje. Mijn man heeft al opgemerkt: Jij bent op je plek.”
Sinds 1 september is Jikke Terwisga-Zwaga coördinator van de AMVV Stichting Steunpunt Binnenvaart. Een functie die vanaf het begin van de oprichting in 2005 door Lilian van Hiele is gedragen. Voor Jikke is het een natuurlijke overstap van een werkzaam leven als medeschipper samen met haar man, gecombineerd met verschillende bestuursfuncties, naar een rol als ondersteuner voor varenden in de binnenvaart.
TRUUS DEN HARTOG
Tags