Schipper Marconi is bezig met de koop van een schip. Er zijn goede gesprekken met de bank, maar de financiering is nog niet helemaal rond. Marconi komt geld te kort. Hij praat hierover met zijn bevrachter en goede vriend Tondejes van Tondejes bevrachtingen. Tondejes is bereid om geld in het schip te stoppen. Als zekerheid wil hij wel een recht van hypotheek. Marconi weet dat de bank ook hypotheek wil op het schip. Hij belt zijn advocaat mr Specialis om te vragen hoe dat zit met meerdere hypotheken.
Mr Specialis legt uit: Als een bank geld leent aan iemand, wil de bank zeker weten dat zij haar geld terug krijgt. Een van de sterkste mogelijkheden om terugbetaling (al dan niet gedwongen) te verzekeren, is het afsluiten van een hypotheek. Een hypotheek kan alleen afgesloten worden op onroerend goed (een huis of een stuk grond) of een schip als dit teboekgesteld is. De bank leent geld, en krijgt daarvoor in de plaats van de persoon die het geld ontvangt, een hypotheekrecht. De bank is hypotheekhouder en kan het goed waarop de hypotheek gevestigd is, verkopen als de hypotheek is opgezegd omdat er bijvoorbeeld niet wordt terugbetaald.
De wet geeft de hypotheekhouder een plaats voor in de rij van schuldeisers in geval van faillissement. De hypotheekhouder hoeft zich weinig van de andere schuldeisers aan te trekken en kan het goed, bijvoorbeeld het schip, verkopen. Bij financiering door een bank zal het vaak gaan om grote bedragen. De bank zal daarom een recht van eerste hypotheek willen.
Als er meerdere instanties zijn die geld willen lenen voor de aankoop van het schip, kan een bevrachter als zekerheid voor terugbetaling ook een hypotheekrecht willen vestigen op het schip. De bevrachter krijgt dan een recht van tweede hypotheek. Let erop dat voor het afsluiten van een tweede of derde hypotheek altijd toestemming van de eerste hypotheekhouder nodig is.
Als er meerdere hypotheken zijn, wordt de rangorde van de hypotheken bepaald door de volgorde van inschrijving van de hypotheken in het kadaster. De oudste hypotheek komt in principe eerst.
Als het goed waarop de hypotheek gevestigd is, wordt verkocht, dan wordt de opbrengt niet gelijk verdeeld tussen de hypotheekhouders.
De eerste hypotheekhouder krijgt bij verkoop al het geld dat nodig is om zijn vordering te voldoen. Vaak is er daarna niets meer over voor de andere hypotheekhouders. Pas als de eerste hypotheekhouder is betaald, en er is wel geld over, wordt de tweede hypotheekhouder betaald. Pas als deze helemaal is betaald en er is dan nog geld over, zou een eventuele derde hypotheekhouder geld krijgen.
Als iemand geld wil lenen tegen inschrijving van een hypotheek is het belangrijk om te controleren of er toestemming is van de eerste hypotheekhouder. Ook moet de rangorde van de hypotheken duidelijk zijn.
Informatie over wie er wanneer een hypotheek heeft afgesloten op een goed, is op te vragen bij het kadaster. Als een hypotheek niet ingeschreven staat in het kadaster, is deze niet geldig.