Overslaan en naar de inhoud gaan
column

RECHT IN ZICHT - Scheepsbestanddeel en scheepstoebehoren

John de Jong is eigenaar van mts Ronda. De Ronda is een tanker met ingebouwde ketelinstallatie. Ter vergelijking: De Jong is momenteel bezig met de bouw van een woning. De grond waarop het huis gebouwd wordt, is van Michiel Klaassen; een vriend van De Jong.

Aan boord van mts Ronda is jaren geleden de ketelinstallatie geplaatst door Hulfa BV; het bedrijf waar De Jong voor vaart. De Jong overweegt voor een andere partij te gaan varen. Hulfa wil in dat geval zijn ketelinstallatie terug. De Jong vraagt zich af hoe het met de ketelinstallatie zit: wie is eigenaar van de ketelinstallatie? De Jong vraagt het aan mr Specialis.

Een schip kan bestanddelen hebben en scheepstoebehoren. Er is sprake van een bestanddeel als iets ‘aard en nagelvast’ aan het schip is verbonden. Er is sprake van een scheepstoebehoren als iets bestemd is om het schip duurzaam te dienen en ook als zodanig herkenbaar is.

Als iets wordt gezien als een bestanddeel of een scheepstoebehoren, dan is dat onderdeel van het schip zelf. Dit heet natrekking. De eigenaar van het schip is eigenaar van het bestanddeel of het scheepstoebehoren. Als er sprake is van een hypotheek, valt een bestanddeel of een scheepstoebehoren onder het hypotheekrecht. Een losse zaak, bijvoorbeeld de auto op het achterdek, valt niet onder het hypotheekrecht op het schip.

De ketelinstallatie die vast verbonden is met het schip, is een bestanddeel van het schip geworden. De eigenaar van het schip is eigenaar van de ketelinstallatie. De ankers, het kompas en de trossen zijn scheepstoebehoren. Ondanks dat scheepstoebehoren vaak zonder schade van boord kunnen worden gehaald, horen deze spullen bij het schip (tenzij hierover afwijkende afspraken zijn gemaakt en deze afspraken zijn vastgelegd in het Kadaster). De eigenaar van het schip is eigenaar van het anker, het kompas en de trossen.

Hoe zit dat met de woning die die door De Jong wordt gebouwd op de grond van Klaassen?

De eigenaar van een stuk grond wordt eigenaar van de gebouwen die daarop worden gebouwd, en die ‘duurzaam met de grond zijn verenigd’. Ook dit heet natrekking. Een tent die op een stuk grond wordt geplaatst, is niet duurzaam met de grond verenigd. De eigenaar van de grond wordt geen eigenaar van de tent. Een huis dat wordt gebouwd op een stuk grond is wél duurzaam met de grond verenigd. De eigenaar van de grond wordt eigenaar van het huis.

Als men wil voorkomen dat de eigenaar van de grond ook eigenaar van het huis wordt, kan er een recht van opstal worden gevormd. Door het opstalrecht, is het mogelijk om op of boven een onroerende zaak van een ander iets in eigendom te hebben of te verkrijgen. Het recht van opstal zorgt ervoor dat er een scheiding plaatsvindt tussen het eigendom van de grond en eigendom van het huis.

Bij de inbouw van een hoofdmotor of ketelinstallatie is het in beginsel niet mogelijk het eigendom van het schip en eigendom van de hoofdmotor of ketelinstallatie te scheiden. Maak hier goede afspraken over!

Ynke Ooijkaas is advocaat bij Boonk Van Leeuwen Advocaten te Rotterdam en gespecialiseerd in vervoers-, binnenvaart- en handelsrecht. Ze geeft juridische ondersteuning aan diverse binnenvaartorganisaties alsook aan de zogenoemde ‘bruine vloot’.

leaderboard