Overslaan en naar de inhoud gaan
Nieuwe rechten en plichten werkgevers en werknemers

RECHT IN ZICHT - Nieuwe rechten en plichten werkgevers en werknemers

Met de invoering van de Wet Arbeid in Balans (WAB) veranderen op 1 januari 2020 de nodige rechten en plichten van werkgevers en werknemers. Belangrijkste doel van de wet is het voor werkgevers aantrekkelijker te maken mensen in vaste dienst te nemen.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft om ondernemers over de wijzigingen te informeren een speciale checklist gemaakt (www.rijksoverheid.nl/WAB), maar mr.Lex Specialis zet hier de belangrijkste wijzigingen vast op een rij.

Vast contract
Werkgevers betalen vanaf 2020 een lage WW-premie voor werknemers in vaste dienst en een hoge WW-premie voor werknemers met een flexibel contract. Werkgevers moeten zelf de juiste WW-premie afdragen. Het lage WW-tarief is ook van toepassing op jongeren tot 21 jaar die niet meer dan twaalf uur per week werken en werknemers die een BBL-opleiding volgen.


Verruiming ketenregeling
Vanaf 2020 mogen maximaal drie tijdelijke contracten worden aangegaan gedurende een periode van maximaal drie jaar voordat de werknemer automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd moet krijgen. Dat was drie tijdelijke contracten in twee jaar. De tussenliggende periode van zes maanden blijft gelijk. Arbeidsovereenkomsten gesloten in 2019 die in 2020 de tweejaarstermijn overschrijden, blijven overeenkomsten voor bepaalde tijd.


Transitievergoeding
Vanaf 1 januari moeten werkgevers werknemers bij ontslag of het niet verlengen van een tijdelijk contract vanaf de eerste werkdag een transitievergoeding betalen. Het maakt daarbij niet (meer) uit hoe lang de werknemer in dienst was. De transitievergoeding wordt in principe een derde maandsalaris per gewerkt dienstjaar, maar de rechter kan bij ontslag een extra vergoeding toekennen van maximaal vijftig procent van de transitievergoeding.
De werkgever heeft wel de mogelijkheid bijzondere kosten, zoals scholingskosten, in mindering te brengen op de transitievergoeding, maar dat moet dan wel met de werknemer zijn afgesproken. Er komt een compensatieregeling voor betaalde transitievergoedingen wanneer kleine werkgevers hun bedrijf moeten beëindigen door overlijden, pensioen of ziekte of bij langdurige ziekte van de werknemer. In alle gevallen kunnen in de cao’s  afwijkende afspraken worden gemaakt.


Nieuwe ontslaggrond
Ook de regels voor ontslag veranderen. Nu kan het voorkomen dat een werkgever die een werknemer wil ontslaan niet voldoet aan de zogenaamde ontslaggronden. Ontslag wordt vanaf nu ook mogelijk wanneer verschillende redenen voor ontslag samen wel voldoende en redelijke grond voor ontslag opleveren. Dat heet de cumulatiegrond. Wanneer deze ontslaggrond wordt toegekend, kan de rechter de werknemer een extra vergoeding toekennen van maximaal de helft van de transitievergoeding (boven op de reeds bestaande transitievergoeding).


Payrollers gelijkgesteld
Payrollers krijgen middels de WAB dezelfde arbeidsvoorwaarden als de werknemers die bij dat bedrijf in vaste dienst zijn. Al geldt dat niet voor hun pensioen. Payrollers krijgen de keuze: of aansluiten bij de pensioenregeling van de opdrachtgever of een eigen pensioenregeling optuigen. De payrollpensioenregeling wordt per 1 januari 2021 ingevoerd.


Bescherming oproepkrachten
Werknemers met een oproepcontract (nul-urencontract, min-maxcontract en/of een contract waarin de loondoorbetalingsverplichting bij gebrek aan werk is uitgesloten) krijgen meer bescherming. Ze moeten minstens vier dagen van tevoren worden opgeroepen voor werk en dan moet het om een werkperiode van minimaal drie uur gaan. Wanneer de werkgever de oproep intrekt, moet het loon dat de werknemer had kunnen verdienen, toch uitbetaald worden. Vanaf 1 januari moeten werkgevers oproepkrachten die langer dan twaalf maanden in dienst zijn, een aanbod doen voor een vast aantal uren, gelijk aan het gemiddelde van die afgelopen twaalf maanden. Van de nieuwe regels voor oproepkrachten kan middels CAO-afspraken afgeweken worden.


Mr Specialis adviseert ondernemers om problemen te voorkomen - in ieder geval de eerder genoemde checklist van het ministerie even na te lopen of een en ander even af te stemmen met hun loonadviseur, boekhouder en/of uitzendbureau.

Ynke Ooijkaas is advocaat bij Boonk Van Leeuwen Advocaten te Rotterdam en gespecialiseerd in vervoers-, binnenvaart- en handelsrecht. Ze geeft juridische ondersteuning aan diverse binnenvaartorganisaties alsook aan de zogenoemde ‘bruine vloot’.

leaderboard