Overslaan en naar de inhoud gaan
Keulen dreigt havenuitbreiding alsnog te torpederen
Luchtopname van de haven Keulen-Godorf. Het nieuwe havenbekken moet op het stuk land komen ten noorden van de haven aan de linkeroever, ingeklemd tussen de spoorlijn en de Rijn. Foto HGK
Bouw tri-modale containerterminal Godorf in gevaar

Keulen dreigt havenuitbreiding alsnog te torpederen

De stad Keulen wil de reeds verleende toestemming voor de bouw van een vierde havenbekken in de haven Keulen-Godorf weer intrekken. Havenbedrijf HGK is woest en ziet juist een grotere noodzaak, nu de gemeenteraad eerder deze maand ook de 'klimaat-noodstand' uitriep. Een nieuwe containerterminal in het zuiden van de stad vermijdt vrachtwagenritten door de stad en op de – vrijwel altijd verstopte – snelweg rond Keulen. Met een tri-modaal verdeelcentrum kan meer vracht per schip en spoor naar Keulen en omgeving komen. Dat is schoner dan de truck.

JUDITH STALPERS

Het havenbedrijf van de stad Keulen, de Häfen- und Güterverkehr Gesellschaft AG (HGK), kreeg in 2007 al toestemming om een vierde havenbekken met containerterminal aan te leggen. Juridische touwtrekkerij met milieugroeperingen en burgerinitiatieven zorgden voor inmiddels twaalf jaar uitstel.

Nu willen de fracties van de lokale coalitiepartijen, CDU en de Grünen, de bouw definitief stop laten zetten. Daarvoor willen ze binnenkort in de gemeenteraad een voorstel indienen om de toestemming in te trekken. Dat is een schok voor de HGK, die al acht miljoen euro heeft uitgegeven aan voorbereidingen en aan natuurherstel in een ander stadsgebied, als compensatie voor de bouw in Godorf.

Burgerronde

De ommezwaai kwam begin juli in een burgerronde op, in het zuidelijk stadsdeel Keulen-Sürth. Daar lanceerden gemeenteraadsleden het idee om de uitbreiding van de haven definitief te stoppen, want de uitbreiding zou niet alleen vanwege natuurverstoring maar ook om economische redenen onvoldoende draagvlak hebben. HGK spreekt van ‘verbazingwekkende’ uitspraken. Het havenbedrijf citeert in een onmiddellijke reactie een rapport van adviesbureau PWC van 2016 met een duidelijk positief oordeel voor uitbreiding.

Ook verwachten verschillende wetenschappelijke instituten voor de komende decennia een verdere groei van het containertransport. De politici suggereerden echter dat HGK de rederij Neska had overgenomen om zwakke overslagcijfers te camoufleren. HGK kan dergelijke uitspraken met daadwerkelijke overslag- en winstcijfers ontkrachten. Maar de vraag is of dat wel doordringt bij de politiek.

Klimaatneutraal

HGK ziet zijn positie gesterkt door het feit dat de stad Keulen een dikke week later, op 9 juli, de ‘noodstand van het klimaat’ heeft uitgeroepen. De stad wil dus sneller CO₂-neutraal worden en bij alle beslissingen klimaatoverwegingen betrekken. “Dat spreekt voor de aanleg van de nieuwe containerterminal aan het nieuwe havenbekken in het zuidelijke deel van de stad”, zegt woordvoerder Christian Lorenz. “Wie uitstoot wil reduceren, kiest voor het schip en het spoor, als alternatief voor wegtransport”.

Het concept van HGK is er namelijk op gericht om de aanvoer van vracht vanuit het zuiden voor de bewoners van de miljoenenstad naar deze terminal te leiden. Op dit moment kiezen verladers liever voor de truck om direct in het zuiden uit te laden. Of de containerschepen gaan naar Keulen-Niehl in het noorden, of per trein naar de in het westen gelegen spooroverslag Eifeltor. Dan moeten de trucks vaak nog hele einden door de stad rijden om het zuiden van Keulen te bereiken. Godorf biedt daarom een kans om aanzienlijk meer containers per schip en per goederentrein dicht naar de plaats van bestemming te brengen.

“Alleen het laatste city-stuk kan dan van het verdeelcentrum per truck of bestelwagen de stad in gaan”, zo stelt Lorenz. Volgens hem zouden juist milieubewuste mensen moeten weten dat de truck meer dan het dubbele aan uitstoot oplevert, vergeleken met trein en schip. Ook het kostenplaatje spreekt voor zich: de truck is twee tot drie maal duurder dan het spoor of de waterweg. “Het grote klimaatprobleem vereist een breed perspectief, en niet een strijd om elk lapje natuur, dat overigens elders wordt gecompenseerd”.

Natuurgebied

Het terrein voor het nieuwe havenbekken en de containerterminal grenst direct aan het bestaande havenareaal in Godorf, in het noorden tussen de spoorlijn en de Rijn (zie foto). Het gaat om een stuk land dat in 1930 bij de aanleg van de haven in Godorf was opgespoten. Sindsdien ligt het braak en heeft de natuur er zijn gang kunnen gaan. In de zeventiger jaren veranderde de status in een beschermd natuurgebied. HGK heeft daarom ter compensatie een ander terrein in het stadsgebied juist weer ‘vergroend’.

Eigenlijk staat de gemeenteraad nu voor een dilemma. Worden de bouwmaatregelen definitief getorpedeerd, dan zit de stad onmiddellijk met een verliespost van de reeds geïnvesteerde acht miljoen euro. HGK is namelijk een dochter van energiebedrijf Stadtwerke, dat op zijn beurt geheel in handen is van de stad Keulen. Ook zorgt HGK met zijn winst ieder jaar weer voor dankbare dividenden in de stadskas. Het is het beste bewijs dat het een economisch gezond bedrijf is, hetgeen de tegenstanders kennelijk niet willen zien.

leaderboard