22-12-2020

Vaarwens, dat is de naam van het schip dat dit jaar in de vaart is gekomen en nu het hele jaar mensen mooie momenten geeft in de laatste fase van het leven. Wat ooit in 2007 is begonnen door Evert Stel en Inge de Graaf, is uitgegroeid tot een prachtige organisatie met een nieuw schip dat geheel is ingericht om gasten een zo prettig en aangenaam mogelijk verblijf te geven in de soms moeilijke laatste levensdagen.
TRUUS DEN HARTOG
Het schip ligt in de wintermaanden in de Marina haven Amsterdam op een goed bereikbare plaats. De gasten komen immers met ambulance of rolstoel en er is ruimte nodig om aan boord te komen.
Vaarwens al dertien jaar een begrip
Ooit is het begonnen in een hospice in Groningen waar Inge de Graaf werkzaam was als vrijwilligster. Een goede vriendin van haar kwam er te liggen en toen is het idee geopperd om haar een keer uit te nodigen voor een dag op het water om even in een andere omgeving te zijn zonder zorgen. Vanaf dat moment hebben Inge en Evert besloten de passie voor varen te combineren met de behoefte mensen in de laatste levensfase een onvergetelijke herinnering te geven.
Al dertien jaar lang hebben zij hun eigen schip, waar zij op wonen, voor dit doel ter beschikking gesteld. En nu is er het nieuwe schip, waardoor het echtpaar meer vrijheid en privacy geniet in het gebruik van het eigen schip. Het schip Meander V wordt ingezet in noodgevallen. In de dertien jaar van haar bestaan is het aantal vrijwilligers van Stichting Vaarwens gegroeid naar 25 schippers, 25 stuurlieden, 25 vrijwilligers voor de catering en 20 mensen die onder andere administratieve taken vervullen of assisteren bij evenementen. Evert Stel, schipper, entertainer, fotograaf, schrijver en sitebeheerder, blijft actief binnen de stichting als invaller en als schrijver van het verslag van de vaardagen. Inge de Graaf is statutair directeur.
Vrijwilligers
De vaarvrijwilligers komen overal vandaan. Velen uit het Loodswezen, de KNRM en de binnenvaart, maar ook uit de recreatievaart. Vaarbewijs I en II is nodig, plus Marifoon. Ook krijgen de vrijwilligers een reanimatie en EHBO opfris cursus. Tijdens de intake en de proefvaart wordt gekeken of de vrijwilliger geschikt is. De vaarvrijwilligers worden opgeleid en leren hoe op een evenwichtige manier om te gaan met de situatie aan boord. Het is soms emotioneel en soms rustige aanvaarding.
Schipper Foeke Tichelaar is één van de negentig vrijwilligers van Stichting Vaarwens en even uit Lemmer gekomen voor een kleine onderhoudsreparatie aan boord. Tichelaar is binnenvaartschipper en mede-eigenaar van Scheepsbedrijf Tichelaar BV, samen met zijn twee zoons. Zijn werktijden zijn een week op, een week af. Dat geeft hem de gelegenheid om in de vrije week als schipper aan boord te stappen van Vaarwens.
Tichelaar vertelt: “Aan boord doen wij ons best een warme en rustige huiskamersfeer te scheppen. Wij zijn altijd aan boord met een schipper, een stuurman en een vrijwilliger voor de catering. In deze lastige tijden mogen twee familieleden of naaste vrienden mee. Komt de gast met een ambulance, dan gaat het ambulancepersoneel ook mee. We maken kennis en bespreken waar we heen varen. Dat kan naar de Zaanse schans, door de haven van Amsterdam, naar Spaarndam of door Kanaal K, Muiden of Monnickendam, het kan allemaal. Mensen voelen zich direct op hun gemak. De knop gaat om en dan wordt er gepraat en vaak- misschien klinkt het vreemd- veel gelachen.”
Foeke Tichelaar herinnert zich nog goed de eerste keer dat hij als vrijwilliger aan boord meevoer. “De gaste was nog jong en had een gezin met jonge kinderen. Ook de ouders van de gaste waren aan boord. Het was een prachtige dag en de kinderen hadden het naar hun zin. Samen met de vader heb ik op het voordek gezeten en lang met hem gesproken. Ik ben zelf vader van kinderen en dit maakte diepe indruk op mij.” De gasten die aan boord komen, hebben lang niet allemaal een binding met water. Degenen die zelf recreatief varen of professioneel werkzaam waren in de wereld van de zee- of binnenvaart stappen met een gerust hart aan boord.
Anderen zijn nieuwsgierig en weten niet zo goed wat zij kunnen verwachten. Tichelaar weet dat zodra de eerste stap aan boord is gezet en de gasten de koffie ruiken en de warmte voelen, het ijs gebroken is. “Er wordt gepraat en meestal, hoe gek het ook klinkt, veel gelachen. De knop gaat om zodra zij de loopplank over zijn.” Tijdens de vaart maken de vrijwilligers heel veel foto’s die worden meegegeven aan de naasten, familie of vrienden. En er komt een verslag van de dag. Het is zo een blijvende herinnering.
Voldoening
Sinds begin dit jaar is Ulco Proost bij de organisatie gekomen, om naast Inge de Graaf de organisatie te leiden. Hij was vrijwilliger bij Vaarwens, maar is nu in deeltijd werkzaam voor de organisatie, die het jaar rond aandacht vraagt. Proost was voorheen manager logistiek. Naast zijn werk organiseerde hij jaarlijks de roeiwedstrijd Muiden – Pampus – Muiden, de MPM voor ingewijden, die sinds 1992 wordt georganiseerd in november. Helaas dit jaar niet, maar voor volgend jaar staat de 29ste race al gepland. Aan Inge en Evert is twee jaar geleden gevraagd de sloepenrace te begeleiden als VIP-schip met de Meander V. Daar is het contact tot stand gekomen.
Proost vertelt: “Het eerste contact was bijzonder. Het klikte meteen. In die tijd was ik op een punt gekomen om ander werk te gaan doen. Inge heeft gevraagd of ik de administratie wilde overnemen en de organisatie van evenementen, zoals de aanwezigheid op beurzen en havendagen bijvoorbeeld. Nu werk ik drie dagen voor de Stichting en ontlast hiermee Inge die wel heel erg veel op haar bordje had liggen de laatste tijd. Het geluk is dat aan de Stichting het drijvend kantoor is geschonken dat nu in de haven van Naarden ligt. Zeker nu Vaarwens het hele jaar gasten kan ontvangen, is het werk navenant toegenomen. Deze week is de 92ste vaarwens ingepland en dat is nu al één meer dan vorig jaar, ondanks de beperking van de coronapandemie.”
Ulco Proost put veel voldoening uit het organiseren van de vaarwensen. “Ik werd eens gebeld door de dochter van een ernstig zieke die ik kende. Het ging hard achteruit. Drie dagen later hadden we de vaardag ingepland, maar helaas het was te laat. Op de ochtend van de vaardag is hij overleden. Het is zwaar om te verwerken. Dit heb ik niet kunnen regelen voor hem en dat doet pijn. Het geeft zo veel voldoening om nog een mooie dag te kunnen organiseren.”
Samenwerking en goede contacten
De goede contacten die Stichting Vaarwens heeft met de Haven van Amsterdam, de waterpolitie, de brugwachters en sluiswachters maken dat de tocht soepel verloopt. Iedereen werkt mee zodra zij het schip met de opvallend gele kleur zien aankomen.
In goed overleg met de havenpolitie van Amsterdam mocht Vaarwens blijven varen dit jaar. Twee keer dit jaar heeft er al een Erewater plaats gevonden met de hulp van het schip van het havenbedrijf. Een prachtige boog van water die schitterde in de zon en de gasten tot tranen toe bewoog. De havens werken mee door geen havengeld te berekenen.
Vaarwens ligt nu in de Marina haven in Amsterdam, in maart en oktober gaan zij naar Muiden. De contacten met de KNZ&RV (Koninklijke Nederlandsche Zeil- en Roeivereeniging Muiden) dateren uit de beginperiode van Stichting Vaarwens. In de zomer ligt Vaarwens in de haven van Monnickendam waar de goede contacten door de jaren heen zijn opgebouwd en waar veel bedrijven inmiddels meedoen met de sponsoring van de vaardagen. Dankzij de vele donateurs is de Vaarwens voor de gasten geheel kosteloos. De site www.vaarwens.nl geeft alle informatie en is gevuld met prachtige verhalen van mensen die een mooie herinnering bewaren aan een bijzondere dag.
Vaarwens, dat is de naam van het schip dat dit jaar in de vaart is gekomen en nu het hele jaar mensen mooie momenten geeft in de laatste fase van het leven. Wat ooit in 2007 is begonnen door Evert Stel en Inge de Graaf, is uitgegroeid tot een prachtige organisatie met een nieuw schip dat geheel is ingericht om gasten een zo prettig en aangenaam mogelijk verblijf te geven in de soms moeilijke laatste levensdagen.
TRUUS DEN HARTOG
Tags
