Vanaf vrijdag 25 september geldt er eenrichtingsverkeer op de Boven-IJssel. De maatregel hing al weken boven de markt maar vanwege de aanhoudend lage waterstanden heeft Rijkswaterstaat de knoop doorgehakt en de ingrijpende beperking opgelegd.
Het is geen makkelijke zomer voor de binnenvaart. De Rijn veranderde van een maritieme snelweg in een grillige regenrivier, het Twentekanaal werd geruime tijd afgesloten en ook op andere vaarwegen golden beperkingen deze zomer. Nu gaat er eenrichtingsverkeer gelden tussen de monding van het Twentekanaal bij Zutphen en de IJsselkop bij Arnhem. Schepen mogen daar alleen stroomopwaarts, in de opvaart, varen. Vanwege lage waterstanden is de vaargeul in de rivier zo ondiep dat het volgens Rijkswaterstaat niet meer veilig is om schepen daar elkaar te laten passeren.
Nederland heeft nog steeds last van de droogte, ondanks dat het de afgelopen weken heeft geregend. Het einde van de problemen is nog niet in zicht. In Duitsland zakt het water in de Rijn weer. In Lobith, waar de Rijn Nederland binnenstroomt, is het waterpeil laag en de voorspelling is dat het de komende dagen alleen maar zal zakken. De Duitse binnenvaartbeheerder WSV voorspelde dat het waterpeil bij het meetpunt in Kaub deze week opnieuw onder de tien centimeter zakt en de vrees is dat het waterpeil aan het einde van deze maand zelfs negatief gaat worden. Dat zou betekenen dat er ook over de Rijn nog amper vracht vervoerd kan worden.
KBN noemt het besluit in een reactie een ‘noodzakelijk kwaad’ en ‘beter dan een dichte vaarweg.’ De maatregel betekent dat schepen richting het noorden van het land ongeveer driehonderd kilometer moeten omvaren. Zij moeten nu doorvaren naar Tiel om vanuit daar naar Amsterdam te varen. Via het Markermeer, IJsselmeer en het Ketelmeer belanden ze uiteindelijk om de IJssel en kunnen koers zetten richting Zwolle of de Twentekanalen.
De ASV is minder terughoudend in haar reactie op de voorgenomen maatregelen. In een reactie stellen zij de maatregel van Rijkswaterstaat te betreuren. Zij noemen de maatregel ingrijpend en stellen dat schippers prima in staat zijn om onderling afspraken te maken zodat er geen ongelukken gebeuren. Schippers kennen de IJssel en kunnen onderling echt wel afspraken waar, wanneer en hoe zij elkaar het beste kunnen passeren. Dat gebeurt in de praktijk doorlopend en zeker bij laagwater houden schippers beter rekening met elkaar. “Het instellen van eenrichtingsverkeer geeft wat ons betreft opnieuw aan dat Rijkswaterstaat het vakmanschap en de verantwoordelijkheid van onze doelgroep onvoldoende op waarde schat,” aldus een woordvoerder van de ASV in een reactie.
Naast de onderschatting van het vakmanschap van de schipper, wijst de ASV erop dat het treffen van dit soort maatregelen de binnenvaart op de lange termijn ook imagoschade oplevert. “Wanneer bedrijven het vertrouwen verliezen in de betrouwbaarheid van de binnenvaart, zullen zij op zoek gaan naar andere modaliteiten. Transportstroom die eenmaal van het water naar een andere modaliteit is verplaatst, komt niet meer terug. Dat heeft uiteindelijk ook gevolgen voor de bereikbaarheid, de infrastructuur en de belasting van het wegennet.”
De schippersvereniging heeft wel begrip voor het veiligheidsargument van Rijkswaterstaat maar stellen juist daarom dat het essentieel is om vertrouwen te hebben. “Wij willen dat er meer wordt gekeken naar maatwerk, praktische oplossingen en vertrouwen in het vakmanschap van de schipper. Schippers kennen de rivier, kennen hun schip en weten wat er onder de gegeven omstandigheden wel en niet verantwoord is. Geef dat vakmanschap de ruimte.”
Rijkswaterstaat blijft in gesprek met de brancheverenigingen.