10-10-2023
Alle vrachtsegmenten van de binnenvaart in Europa, lieten afgelopen jaar krimp zien, met uitzondering van steenkool, wat wijst op een economische recessie in het binnenvaartsegment van het vrachtvervoer. De hoeveelheid vervoerde vracht daalde in Europa met -5,5 procent. Tegelijkertijd lijken de vooruitzichten voor komende jaren weer positiever te zijn.
Dat blijkt uit het jaarverslag van de CCR.
Rijnvaart
Voor de Rijn in zijn totaliteit (van Bazel tot aan de Noordzee) bedroeg de daling -6,8 procent ten opzichte van 2021. Kijkt men naar het deel van de Rijn van Bazel tot aan de Duits-Nederlandse grens, dan daalde het vrachtvervoer vergeleken met 2021 met -7,8 procent, terwijl dit voor de Rijndelta in Nederland (van de Duits-Nederlandse grens tot de Noordzee) -5,7 procent was. Voor de Rijn kunnen duidelijke dalingen worden vastgesteld bij metalen (-7,5 procent), bouwmaterialen (zand, stenen, grind) (-12,1 procent), containers (-11,1 procent) en landbouw- en voedselproducten (-5,9 procent).
Donau
Over de Donau werd ook minder vervoerd, vooral over de Boven- en Midden-Donau. Met name het vervoer stroomafwaarts van graan en ander agribulk slonk aanzienlijk (vanuit de havens aan de Midden-Donau in de richting van Constanţa). Daar staat tegenover dat het gebied rond de Beneden-Donau, en dan vooral de kanalen die de Donau verbinden met de Zwarte Zee, een duidelijk klimmende trend liet zien in de hoeveelheid vervoerde goederen. De scheepvaart over de Donau werd beïnvloed door verschillende factoren als gevolg van de oorlog in Oekraïne, terwijl er juist eind 2021 en in de eerste twee maanden van 2022 positieve tekenen waren in de richting van een zekere toename van de vervoersvolumes. De oorlog liet zijn sporen achter en de vervoerde hoeveelheden liepen als gevolg daarvan in alle vrachtsegmenten in 2022 terug.
Teruggang in havens
De economische teruggang was ook in de belangrijkste Europese zeehavens te merken. Hamburg en de North Sea Port, wisten in 2022 positieve groeicijfers te behalen. De haven van Rotterdam toonde een daling in het door de binnenvaart vervoerde volume (-4 procent) en dit gold ook voor de haven van Antwerpen-Brugge (-7,5 procent). De watergebonden binnenvaartoverslag in de haven van Constanţa lag op hetzelfde niveau als in 2021. Sinds het begin van de oorlog bereikte de binnenvaartoverslag in deze haven voor vracht die verband hield met Oekraïne, 5,4 miljoen ton. Voor de belangrijkste binnenvaarthavens ging dit gepaard met een daling in 2022, met uitzondering van de twee Oekraïense havens Reni en Izmael, die een zeer sterke toename van de door de binnenvaart vervoerde hoeveelheden registreerden. Deze groei hangt samen met het feit dat de Oekraïense graanuitvoer via alternatieve routes moest verlopen.
Energiecrisis
De energiecrisis in 2022 leidde tot een grotere vraag naar aardgas waardoor – vooral aan het begin van het jaar – de prijzen de lucht in schoten. Daarom werd gezocht naar andere energiedragers in plaats van aardgas, zoals steenkool. De vraag naar steenkool steeg daardoor fors, wat bijdroeg aan een groeipercentage van +10,6 procent voor de gehele Rijn in vergelijking met 2021.
IJzerertsen en chemicaliën
In tegenstelling tot de significante verhoging in 2021 liet het segment ijzerertsen in 2022 een lichte daling zien (-2,8 procent). Ook chemicaliën kwamen iets lager uit dan in 2022 (-1,6 procent), nadat er vorig jaar een vrij stabiele, maar gematigde groei werd waargenomen.
Laagwater
Het binnenvaartvervoer kreeg in 2022 in juli en augustus bovendien te kampen met laagwater. Tussen 2015 en 2022 zijn 2018 en 2022 overigens de jaren met het grootste aantal laagwaterdagen. Voor zowel de Rijn als de Donau wordt dit weerspiegeld in een hoger aantal kritische laagwaterdagen in 2022 dan in 2021. Dit cijfer ligt echter nog steeds onder het cijfer voor 2018. Bij de peilschaal van Kaub aan de Middenrijn lag het waterpeil in 2022 41 dagen onder de ‘Overeengekomen Lage Rivierstand’ (OLR), vergeleken met tien in 2021 en 107 in 2018. De twee in Duitsland gelegen peilschalen voor de Boven-Donau, Pfelling en Hofkirchen, registreerden voor de Donau in 2022 meer laagwaterdagen dan in 2021. De gevolgen van het laagwater vertaalden zich, alle marktsegmenten bij elkaar genomen, in gestegen vrachtprijzen, die in 2022 vergeleken met 2021 gemiddeld 42,5 procent hoger lagen.
Vrachtprijzen
De vrachtprijzen voor het vervoer van droge bulklading en containers toonden onverminderd een stijgende trend vanwege het herstel van de vraag na de pandemie, hetgeen in 2022 nog werd verstrekt door de forse toename in het vervoer van steenkool, het laagwater en scheepscapaciteiten die van de Rijn naar het Donaugebied vertrokken.
De vrachtprijzen in de tankvaart laten sinds 2019 eerder een dalende tendens zien, omdat de vervoersvraag wat zwakker uitviel dan bij de droge lading, zowel tijdens als na de pandemie. Het vervoer van vloeibare lading zat in 2022 echter ook in de lift met name vanwege het laagwater.
Alles bij elkaar genomen zijn de vooruitzichten voor het vrachtvervoer vrij gunstig, vooral vanaf 2024 en daarna. Het blijft echter moeilijk in 2023 precieze voorspellingen te doen voor de nabije toekomst vanwege de zeer wisselende omstandigheden tegen de achtergrond van het gewapende conflict tussen Rusland en Oekraïne en de daarmee samenhangende energiecrisis.
Alle vrachtsegmenten van de binnenvaart in Europa, lieten afgelopen jaar krimp zien, met uitzondering van steenkool, wat wijst op een economische recessie in het binnenvaartsegment van het vrachtvervoer. De hoeveelheid vervoerde vracht daalde in Europa met -5,5 procent. Tegelijkertijd lijken de vooruitzichten voor komende jaren weer positiever te zijn.
Dat blijkt uit het jaarverslag van de CCR.
Tags