Dit artikel verscheen in de laatste Scheepvaartkrant van 2025
Nieuw onderzoek van KBN toont aan dat er op vitale routes voor de binnenvaart structureel storingen zijn. De analyse is uitgevoerd door KBN in samenwerking met onderzoeksbureau Panteia op basis van gegevens van Rijkswaterstaat.
In 2024 passeerden bijna 700.000 binnenvaartschepen de veertig drukste sluizen van Nederland. Slechts zeven sluizen bleven het hele jaar storingsvrij. Bij ruim een derde lag het aantal ongeplande stremmingen ver boven de afgesproken norm. KBN doet met klem twee aanbevelingen. De belangenorganisatie roept formateurs van het nieuwe kabinet op tot extra investeringen in vaarweginfrastructuur en er moet duidelijkheid komen in het stellen van prioriteiten voor herstel van de sluizen.
Voor dit onderzoek zijn de prestaties van de Nederlandse sluizen in 2024 geanalyseerd op basis van ruwe data van Rijkswaterstaat en het stremmingsdashboard van Panteia. Deze bronnen geven duidelijk inzicht in alle passages door binnenvaartschepen en in alle gemelde stremmingen en beperkingen op sluisniveau. Per sluis is gekeken naar het totaal aantal passages, de verdeling per segment, het percentage geplande en ongeplande stremmingen ten opzichte van de bedientijd en de mate waarin de landelijke normen worden gehaald.
De Oranjesluizen bij Amsterdam zijn een van de meest zorgwekkende voorbeelden. Met meer dan 35.000 passages per jaar is dit een cruciale schakel in de verbinding tussen Amsterdam, Noord-Nederland en het IJsselmeergebied. In 2024 werd de norm hier 42 keer overschreden. Schippers konden wekenlang geen gebruikmaken van de sluis met aanzienlijke economische schade en verstoringen van de logistieke keten tot gevolg.
De staat van het hoofdvaarwegennet verslechtert snel. In het Mobiliteitsfonds van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt gewaarschuwd voor de gevolgen van uitgesteld onderhoud, oude kunstwerken en intensiever gebruik. De landelijke streefwaarde voor ongeplande stremmingen wordt al sinds 2017 niet meer gehaald. Verbetering is nog niet in zicht.
Om de betrouwbaarheid te herstellen doet KBN twee aanbevelingen. Maak 10,6 miljard euro extra vrij voor de instandhouding van het hoofdvaarwegennet zodat Nederland zijn logistieke toppositie kan behouden. Dit kan bijvoorbeeld door twee procent van het BBP te investeren in infrastructuur. Daaranaast moet er volgens KBN een bindende prioriteitenlijst om de aanpak van kritieke sluizen te versnellen worden gemaakt.