30-11-2022
Met zijn ‘Toekomstvisie voor de binnenvaart’ heeft VVD-minister Mark Harbers vandaag een integrale aanpak voor de komende decennia aan de Tweede Kamer gepresenteerd.
Om te voorkomen dat het drukke Nederlandse wegennet de komende jaren nog voller wordt, zet het kabinet in op meer vervoer over water – nu al goed voor 35 procent van het goederenvervoer. Deze zogenoemde ‘modal shift’ kan niet alleen de groei van het wegvervoer afremmen, maar moet ook verdere klimaatverandering tegengaan.
De vaarwegen worden intussen eveneens getroffen door de gevolgen van de klimaatverandering. De voorbije jaren waren de effecten van droogte in de zomer voelbaar in de binnenvaart. Het kabinet trekt miljarden uit voor onderhoud en instandhouding, maar dat alleen is niet genoeg – stelt Harbers. Om onze vaarwegen ook voor de toekomst geschikt te houden voor de binnenvaart is klimaatadaptatie iets waar structureel rekening mee moet worden gehouden. Rijkswaterstaat onderzoekt daarom de effecten van klimaatverandering op de vaarwegen, zoals wateroverlast, droogte en overstromingen.
Emissieloos
Met andere landen heeft Nederland afgesproken te streven naar een klimaatneutrale binnenvaart in 2050, met vrijwel geen uitstoot van schadelijke stoffen. Dat gaat veel geld kosten. Om de Europese binnenvaartvloot emissievrij te maken is 5 tot 10 miljard euro nodig en dat kan de sector niet alleen dragen. Daarom zijn er vanuit de overheid subsidieregelingen, voor bijvoorbeeld de vervanging van oude motoren of het plaatsen van een elektrische aandrijfmotor. Daarom wordt de Tijdelijke Subsidieregeling Verduurzaming Binnenvaartschepen in 2023 uitgebreid.
Door verder te digitaliseren kan de binnenvaart in de toekomst nog efficiënter en veiliger werken, met minder administratieve lasten en betrouwbare levertijden. Innovatieve concepten zoals autonoom vervoer, kunstmatige intelligentie en blockchain bieden de binnenvaart een enorme kans om bij te dragen aan een slim (en groen) vervoerssysteem.
Versnellen
Tot slot zal ook bezien worden of het mogelijk is de verduurzaming van bepaalde segmenten van de Nederlandse binnenvaartvloot met behulp van normering te versnellen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het stapsgewijs invoeren van (internationaal) overeengekomen emissiegrenswaarden voor nieuwe en bestaande schepen. Uit de Kamerbrief: “Daarnaast zou internationaal kunnen worden ingezet op het verplicht stellen van een modulaire aandrijflijn voor nieuwbouwschepen die het te allen tijde mogelijk maakt om (nagenoeg) emissievrije technieken toe te passen.”
En: “Door in te spelen op haar sterkte, heeft de binnenvaart veel te bieden om de klantwaarde van logistieke ketens te verhogen. Bijvoorbeeld het vervoeren van grote ladingen over lange afstanden, in combinatie met goed geïntegreerd voor- en natransport via de weg of buisleidingen. In het containertransport en de chemiesector is dit al een veelgebruikte formule, waarbij de laatste kilometers worden afgelegd met wegvervoer of via buisverbindingen tussen de overslagterminal en de fabriek.”
Kleine schepen
Verladers en bevrachters geven aan dat kleinschalig vervoer over de binnenwateren belangrijk is en blijft, zeker bij perioden van langdurige droogte. “Tegen deze achtergrond is het van belang om vast te stellen wat de economische gevolgen zijn van de afname van het aantal kleine schepen en wat de impact daarvan is op de bedrijvigheid die nu actief gebruik maakt van deze schepen, bijvoorbeeld omdat de bedrijvigheid aan kleine vaarwegen is gevestigd. In het lopend onderzoek naar de gevolgen van het aflopen van de overgangstermijnen voor technische eisen in 2035/2041 voor bestaande schepen wordt hier aandacht aan besteed.”
Samenwerken
Het ministerie wil met de sector samenwerken om de binnenvaart gereed te maken voor de toekomst. Het ministerie laat weten: “Hierbij is het belangrijk te beseffen dat sommige oplossingen samen met andere landen moeten worden gezocht, omdat de binnenvaart bij uitstek een internationaal opererende sector is.” Het ministerie wil daarom samen met ‘alle relevante partijen’ tot een gezamenlijke actieagenda komen. In het eerste kwartaal van 2023 moet die gereed zijn.
Met zijn ‘Toekomstvisie voor de binnenvaart’ heeft VVD-minister Mark Harbers vandaag een integrale aanpak voor de komende decennia aan de Tweede Kamer gepresenteerd.
Om te voorkomen dat het drukke Nederlandse wegennet de komende jaren nog voller wordt, zet het kabinet in op meer vervoer over water – nu al goed voor 35 procent van het goederenvervoer. Deze zogenoemde ‘modal shift’ kan niet alleen de groei van het wegvervoer afremmen, maar moet ook verdere klimaatverandering tegengaan.
Tags