13-02-2025
Rijkswaterstaat en de brancheorganisaties voor schippers en verladers roepen op tot extra voorzichtigheid op de Maas. De gezamenlijke actie volgt kort na enkele scheepsongevallen op de gekanaliseerde regenrivier.
“Schippers hebben door hun opleiding en ervaring wel geleerd hoe ze zich door complexe situaties kunnen loodsen. Toch zijn er momenteel nog locaties en situaties op de Maas die extra aandacht nodig hebben”, stellen de partners in een vandaag uitgegeven verklaring. “Vooral bij de huidige verhoogde afvoeren, zoals in de omgeving van keersluis Limmel en bij het invaren van havens.”
Rijkswaterstaat Zuid Nederland kijkt wat er aan de situatie kan worden verbeterd. De samenwerkende partijen vinden veiligheid op en rondom de vaarweg altijd van groot belang. Voor een aantal knelpunten zijn in het verleden al maatregelen genomen om de vaarweg veiliger te maken, maar er is nu behoefte aan het nemen van aanvullende maatregelen. Dit speelt met name bij de huidige hogere afvoeren, omdat die kunnen leiden tot sterke stromingen en veranderde vaarcondities.
Om op korte termijn het risico al te verkleinen, kijken de partijen naar diverse mogelijkheden. Zoals het vergroten van de kennis en het bewustzijn van de schippers, maar ook de verladers. Ideeën die worden bezien, zijn bijvoorbeeld een waarschuwing op de digitale navigatiekaarten vanaf een bepaalde afvoer, of het meegeven van een flyer met extra informatie aan de schipper als hij of zij de laadpapieren krijgt.
Leny van Toorenburg van Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) benadrukt het belang van goede voorlichting: “Veiligheid is een groot goed. In de binnenvaart hebben we te maken met schippers uit alle windstreken: sommigen kennen de Maas als hun broekzak, maar anderen zijn hier nieuw of komen er slechts sporadisch. Het is belangrijk dat iedereen veilig kan omgaan met de uitdagende omstandigheden, ongeacht hun ervaring. Daarom is kennisdeling en praktische ondersteuning zo belangrijk.”
Zijstroom Borgharen
De omgeving van stuw Borgharen, samen met keersluis Limmel, kent een aantal bijzonderheden. Zo ligt de stuw dicht op de vaarweg in de Maas naar het Julianakanaal. Hierdoor ontstaat op de vaarweg een sterke zijstroom. Deze wordt flink sterker bij afvoeren vanaf 800 m3/s. Schippers moeten dan van een snelstromende Maas met zijstroom, naar het Julianakanaal met nagenoeg stilstaand water. Er is voor schippers weinig ruimte en tijd om te corrigeren als dit nodig is.
Bij hoge afvoeren worden de stuwen op de Maas gestreken, waardoor de rivier ongestuwd raakt en de stroomsnelheid toeneemt. Dit maakt ook het invaren van havens die direct aan de Maas liggen lastiger. Daarnaast kan het invaren van de toeleidingskanalen richting de sluizen hierdoor complexer worden. De kennis over en ervaring met deze verzwarende omstandigheden is mogelijk niet bij alle schippers en verladers voldoende aanwezig. Naast partijen die heel goed weten wat de effecten zijn, heeft men immers ook te maken met schippers die niet frequent op de Maas varen.
Genomen maatregelen
Rijkswaterstaat heeft in het verleden al een aantal maatregelen getroffen. Zo zijn er in 2005 ballenlijnen bovenstrooms van alle stuwen aangelegd. Deze dienen als waarschuwing. Ook zijn er extra markeringen aangebracht bij stuwen die de juiste vaarroute aanwijzen en is informatie op digitale navigatiekaarten verbeterd. Bij stuw Borgharen staan waarschuwingsborden die in vier talen aangeven dat hier een gevaarlijke dwarsstroom staat. Boven de 500 m3/s gaan de borden hierbij oranje knipperen om de attentiewaarde te vergroten.
Naast het probleem met de stroming bij de invaart van het Julianakanaal is op het traject extra ruimte nodig, waar tegemoetkomende schepen elkaar veilig kunnen passeren. In het BO-MIRT eind 2024 is besloten om de spoorbrug in Maastricht hiervoor te slopen. Het nader uitwerken van maatregelen voor het veilig toelaten van grotere en diepere schepen wordt ook meegenomen in project Zuidelijk Maasdal.
Gezamenlijke opgave
Ricky Voorn, beleidsadviseur binnenvaart bij evofenedex zegt erover: “Schippers en verladers hebben een gezamenlijke opgave om de binnenvaart zo veilig mogelijk te maken. Buiten het feit dat je fysieke en materiële schade altijd wil voorkomen, kunnen eventuele ongevallen zorgen voor stremmingen. Ook daar heeft niemand baat bij, en dat komt ook niet ten goede van het imago van de binnenvaart. Ook op het gebied van het voorkomen van ongevallen moet de binnenvaart als sector betrouwbaar zijn.”
Rijkswaterstaat en de brancheorganisaties voor schippers en verladers roepen op tot extra voorzichtigheid op de Maas. De gezamenlijke actie volgt kort na enkele scheepsongevallen op de gekanaliseerde regenrivier.
“Schippers hebben door hun opleiding en ervaring wel geleerd hoe ze zich door complexe situaties kunnen loodsen. Toch zijn er momenteel nog locaties en situaties op de Maas die extra aandacht nodig hebben”, stellen de partners in een vandaag uitgegeven verklaring. “Vooral bij de huidige verhoogde afvoeren, zoals in de omgeving van keersluis Limmel en bij het invaren van havens.”
Tags