25-11-2022
Duitslands eerste, zwaar gesubsidieerde LNG-importterminal is midden november met veel media-tamtam opgeleverd – in Wilhelmshaven. Ongeveer tegelijkertijd kwam in Lubmin aan de Oostzee een tweede LNG-importproject gereed. Die is volledig met privékapitaal gefinancierd. Het is een kwestie van weken voordat Duitsland zijn eerste rechtstreekse LNG-leveranties zal ontvangen. In Wilhelmshaven rekent men op midden januari aanstaande. In Lubmin wellicht eind december al, als tenminste de resterende vergunningen snel afgegeven worden.
JUDITH STALPERS
Zo’n dertig met LNG gevulde oceaantankers liggen vol ongeduld nu al weken voor de Europese kusten te dobberen. Wachtend op een terminalslot. De bestaande terminals in Spanje, Frankrijk of Rotterdam kunnen de enorme toevoer niet aan, nu Rusland zo goed als alle aardgasleveranties aan Europa heeft stopgezet. Met name Duitsland ging als een gek LNG inkopen. Maar eigen terminals had Duitsland niet. Dus ligt het gas deels te dobberen op de Noordzee.
Duitsland was veruit de grootste importeur van Russisch gas, en bijna het enige Europese kustland zonder eigen LNG-terminal. Dat was politiek bewust zo gewild. Berlijn weigerde steeds hardnekkig toestemming voor LNG-terminals. Tot de crisis in februari van dit jaar toesloeg. Toen werd het roer razendsnel omgegooid. Oude plannen werden gereactiveerd, milieu-oppositie per wet weg-gemanoeuvreerd, supersnel kwamen de bouwvergunningen en overal elders in het land moesten projecten in de ijskast gezet om mankracht en materiaal voor de bouw van de LNG-terminal in Wilhelmshaven vrij te maken. En het is gelukt, weliswaar voor het dubbele van de oorspronkelijk geraamde kosten.
Vergassingsschip
Binnen zes maanden bouwde Niedersachsen Ports de haveninfrastructuur: een stevige, vaste aanlegplaats voor het drijvend LNG-vergassingsschip (FSRU) een paar honderd meter voor de kust en een verbindingsbrug voor de pijpleiding, om het gas naar de opslagtanks te transporteren. Nu moet de uitbater en gasimporteur Uniper de suprastructuur voor het gastransport naar de installaties op land nog voltooien.
Ook wordt nog ijverig gebouwd aan de 28 kilometer lange pijpleiding naar de gascavernes in het stadje Etzel. Midden december wordt het FSRU-schip verwacht, de eerste gasleverantie midden januari. De importcapaciteit in Wilhelmshaven zal na de uitbouw voor een tweede FSRU uiteindelijk 10 miljard kubieke meter gas per jaar bedragen. Dat is een dikke acht procent van Duitslands totale gasverbruik in 2021.
Met veel overheidsgeld worden nog eens drie LNG-importterminals in Duitsland gebouwd: in Brunsbüttel, 2023 met een capaciteit van acht miljard kubieke meter per jaar; in Stade, 2024 met een capaciteit van 13,3 miljard kubieke meter per jaar; en een tweede installatie in Wilhelmshaven.
Nordstream
Een paar honderd kilometer ten oosten van Wilhelmshaven, in het stadje Lubmin aan de Oostzee, heeft het jonge bedrijf Deutsche Regas (opgericht in april 2022) onder de radar van alle overheidsmarketing een eigen LNG-importterminal ‘Deutsche Ostsee’ opgezet. Lubmin is de haven waar het gas uit de pijplijnen van Nordstream 1 en Nordstream 2 aan het Duitse net werd of zou worden geleverd.
Aansluiting op het gasnet was daarom zonder veel rompslomp te realiseren. Het concept van de Deutsche Ostsee terminal is eenvoudig en vereist nauwelijks bouwkosten. In Lubmin gaat het om een combinatie van een drijvend offshore opslagschip (FSU, floating storage unit), drie kleinere tankschepen die het LNG van de FSU naar de FSRU pendelen. Deze FSRU komt in het havenbekken van Ludmin te liggen.
De baai voor Ludmin is niet diep genoeg voor de vol beladen LNG tankschepen van overzee. Vandaar dat voor de offshore-locatie en transfer met kleinere tankschepen is gekozen. als de FSU Een tankschip brengt van overzee LNG naar dit drijvende opslagschip (FSU, Floating Storage Unit). Vervolgens brengen kleinere tankshuttles LNG van de opslag naar de drijvende LNG-vergassingsinstallatie die aan de kade.
Neptune
Een paar honderd kilometer ten oosten van Wilhelmshaven, in het stadje Lubmin aan de Oostzee, heeft het jonge bedrijf Deutsche Regas (opgericht in april 2022) onder de radar van alle overheidsmarketing een eigen LNG-importterminal ‘Deutsche Ostsee’ opgezet. Lubmin is de haven waar het gas uit de pijplijnen van Nordstream 1 en Nordstream 2 aan het Duitse net werd, dan wel zou worden geleverd. Aansluiting met het gasnet was daarom zonder veel rompslomp te realiseren. Het concept van de Deutsche Ostsee terminal is eenvoudig en vereist nauwelijks bouwkosten. In Lubmin gaat het om een combinatie van een drijvend off shore opslagschip (FSU, floating storage unit), drie kleinere tankschepen die het LNG van de FSU naar het drijvend vergassingsplatform FSRU pendelen. Deze FSRU (floating storage and regasification unit) komt in het havenbekken van Ludmin te liggen. De baai voor Ludmin is niet diep genoeg voor de vol beladen LNG tankschepen van overzee. Vandaar dat voor de offshore locatie en transfer met kleinere tankschepen is gekozen. De FSRU wordt direct met een 450 meter lange buis aan het Duitse gasnet aangesloten.
Afgelopen maandag (23 november) kwam de FSRU Neptune, een lease van Total Energies, in een nabijgelegen haven aan. Deutsche Regas is de eigenaar en uitbater van dit “LNG tankstation”, zoals de woordvoerder hun terminal noemt, het doorgeefstation voor klanten die het gas overzee hebben ingekocht. Deutsche Regas is op geen enkel moment eigenaar van het gas. In de eerste fase bedraagt de overslagcapaciteit 4,3 miljard kubieke meter op jaarbasis. Na de tweede uitbouwfase in 2023/2024 kan in Lubmin totaal 13,5 miljard kubieke meter gas per jaar het gasnet in gaan. Tijdens een eerste tender was de vraag veel groter dan het aanbod. Wie de klanten zijn, wil Deutsche Regas nog niet zeggen. Wel heeft het aangekondigd dat de terminal vanaf 1 december klaar is voor gebruik.
Waterstof-terminal
De haven Hamburg bleef achter met lege handen, bij de verdeling van vergunningen voor LNG-importterminals. Op 17 november werd wel bekend gemaakt dat Hamburg een importterminal wordt van groene waterstof. Het initiatief hiertoe hebben twee ondernemers in de energiesector genomen: de Duitse oliemaatschappij Mabanaft en de Amerikaanse producent van industriegas Air Products. Mabanaft, preciezer zijn tankopslagdochter Oil Tanking, gaat op zijn terrein in de haven van Hamburg opslagtanks bouwen, te beginnen met een capaciteit van 55.000 ton.
Het waterstof wordt aangevoerd in de vorm van groene ammoniak, afkomstig uit Saoedi-Arabië en Canada. Air Products wordt de leverancier en uitbater van installaties die het ammoniak weer in waterstof gaan omzetten. De twee investeerders denken vanaf 2026 op jaarbasis 55.000 ton groene waterstof te kunnen leveren. Met de bouw is 500 miljoen euro gemoeid. Op termijn is een verdubbeling van de capaciteit gepland.
Duitslands eerste, zwaar gesubsidieerde LNG-importterminal is midden november met veel media-tamtam opgeleverd – in Wilhelmshaven. Ongeveer tegelijkertijd kwam in Lubmin aan de Oostzee een tweede LNG-importproject gereed. Die is volledig met privékapitaal gefinancierd. Het is een kwestie van weken voordat Duitsland zijn eerste rechtstreekse LNG-leveranties zal ontvangen. In Wilhelmshaven rekent men op midden januari aanstaande. In Lubmin wellicht eind december al, als tenminste de resterende vergunningen snel afgegeven worden.
JUDITH STALPERS
Tags